จากหนังคัลท์สู่เกมระดับตำนาน เมื่อ John Carpenter ร่วมสร้าง Metal Gear และ Mortal Kombat โดยไม่รู้ตัว

เขียนโดย เต่ากัดยาง

John Carpenter ชายผู้ส่งต่อ DNA ให้ Metal Gear และ Mortal Kombat อิทธิพลของ Escape from New York, Big Trouble in Little China ที่มีต่อ Solid Snake, Raiden และ Shang Tsung

ไม่แน่ใจว่าผู้อ่านเคยได้ยินประโยคที่ว่า “ไอเดียดี ๆ มักไม่ได้เกิดขึ้นจากความว่างเปล่า” กันหรือไม่ เมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมาผู้เขียนได้ไปดูภาพยนตร์เรื่อง Mortal Kombat 2 ซึ่งในบทสนทนาช่วงหนึ่งของเรื่องได้มีการอ้างอิงถึง Big Trouble in Little China ภาพยนตร์ยุค 80 ที่เป็นผลงานของผู้กำกับ John Carpenter ผู้ให้กำเนิดตัวะคร Michel Myers จากแฟรนไชส์ Halloween รวมถึงภาพยนตร์ขึ้นหิ้งสุดคัลท์อีกมากมายอย่าง The thing, They live, Prince of Darkness, The Fog ฯลฯ

ที่ทำให้ผู้เขียนคิดได้ว่า John Carpenter ไม่ได้สร้างเพียงตัวละครสุด Iconic ของตนเองเพียงเท่านั้นแต่ยังสร้างตัวละครและเกมระดับดำนานในทางอ้อมอีกด้วย ตัวอย่างสำคัญเลยคือ  Metal Gear และ Mortal Kombat ซึ่งต่างก็มีรากฐานบางส่วนมาจากภาพยนตร์ของผู้กำกับระดับตำนานอย่าง John Carpenter

ย้อนกลับไปในปี 1981 หนังเรื่อง Escape from New York ได้แนะนำให้ผู้ชมรู้จัก Snake Plissken ที่รับบทโดย Kurt Russell อดีตทหารหน่วยพิเศษผู้มีผ้าปิดตา บุคลิกกวนประสาท พูดน้อย และพร้อมเอาตัวรอดจากสถานการณ์บ้าคลั่งได้เสมอในโลกที่ล่มสลาย

หลายปีต่อมา Hideo Kojima สร้างเกม Metal Gear ขึ้นมา แม้เขาจะอธิบายว่าชื่อ “Snake” ไม่ได้มาจาก Snake Plissken โดยตรง แต่ถ้ามองจากภาพรวมแล้ว แฟน ๆ แทบทุกคนต่างเห็นตรงกันว่า Solid Snake มี DNA ของ Snake Plissken อยู่เต็มตัว ทั้งลุคทหารสายลับ บุคลิกสุขุม ความเป็นแอนตี้ฮีโร่ ไปจนถึงนามแฝง “Iroquois Pliskin” ที่โผล่มาใน Metal Gear Solid 2 ซึ่งเป็นการอ้างอิงแบบไม่คิดจะซ่อนเลยแม้แต่น้อย

จะเรียกว่าลอกก็คงไม่ใช่ แต่จะบอกว่าไม่เกี่ยวกันเลยก็คงพูดยากความจริงแล้ว Kojima เป็นแฟนหนังฮอลลีวูดยุค 70-80 อย่างหนักเขาชื่นชอบหนัง Hollywood เป็นอย่างมากหากใครติดตาม IG หรือ บัญชี X ของเขาก็จะเห็นว่าเขามักเขียนรีวิวหนังอยู่เสมอ ซึ่งเกม Metal Gear ทั้งซีรีส์ก็เต็มไปด้วยร่องรอยของหนังเหล่านั้น ไม่ว่าจะเป็น Escape from New York, The Great Escape, Terminator หรือแม้แต่ James Bond

ก่อนที่ Hideo Kojima จะสร้าง Metal Gear Solid เขาได้ติดต่อไปหา John Carpenter ผู้กำกับภาพยนตร์ Escape from New York เพื่อขออนุญาตและขอคำยินยอมในการนำแรงบันดาลใจจากตัวละคร Snake Plissken มาใช้สร้างฮีโร่ของตัวเอง

โดยทาง John Carpenter ได้เคยเล่าว่า “Hideo Kojima เขียนจดหมายมาหาผม เพื่อขอการรับรองและขอพรจากผมเกี่ยวกับเกมนี้ ผมก็ตอบกลับไปว่า แน่นอนอยู่แล้ว เขาเป็นคนที่ดีมาก”

“มาขอดี ๆ ปู่ไม่หวง แต่ถ้ามาลอกปู่ฟ้องยับ!” ในปี 2012 John Carpenter ได้ยื่นฟ้องผู้กำกับ Luc Besson และบริษัท Canal+ โดยกล่าวหาว่าภาพยนตร์ Lockout ลอกองค์ประกอบสำคัญจาก Escape from New York และ Escape from L.A.(ภาค2) เหตุผลที่ฟ้องไม่ใช่เพราะแค่ “บรรยากาศคล้ายกัน” แต่เพราะโครงเรื่องหลักมีความใกล้เคียงภาค 2 อย่างมาก เช่น การส่งทหารคนเดียวไปช่วยลูกสาวประธานาธิบดี แค่เปลี่ยนจากเมืองคนเถื่อนเป็นคุกอวกาศ พระเอกถูกบังคับไปทำภารกิจโดยรัฐบาล รวมถึงนิสัยพูดจากวนประสาทของพระเอก

ซึ่งในท้ายที่สุด John Carpenter ก็ชนะในการฟ้องร้องนี้เลยทำให้มีคำถามต่อมาว่า

“ถ้า Escape from New York ชนะคดีเพราะความคล้ายคลึง แล้วทำไม Metal Gear Solid ไม่โดนฟ้อง?”

คำตอบก็ง่ายมากคือ แม้ Metal Gear Solid จะได้รับแรงบันดาลใจจาก Escape from New York อย่างชัดเจน แต่ไม่ได้คัดลอกโครงเรื่องของหนัง

Solid Snake อาจมีต้นแบบจาก Snake Plissken แต่เนื้อหาของ Metal Gear กลับเป็นเรื่องเกี่ยวกับอาวุธนิวเคลียร์ หุ่นยนต์รบ การเมือง สงครามเย็น พันธุวิศวกรรม และสายลับระดับโลก ซึ่งแตกต่างจาก Escape from New York อย่างมาก อีกทั้ง Hideo Kojima ก็เขียนจดหมายถึง John Carpenter เพื่อขอให้อวยพรและแสดงความเคารพต่อผลงานต้นฉบับอย่างเป็นลายลักษณ์อักษร

ในอีกมุมหนึ่ง Ed Boon และทีมงาน Mortal Kombat ก็ทำสิ่งคล้ายกัน ปี 1986 John Carpenter ได้สร้างหนังสุดเพี้ยนชื่อ Big Trouble in Little China รับบทโดย Kurt Russell (อีกแล้ว) ว่าด้วยเรื่องของคนขับรถบรรทุกที่ไปพัวพันกับสงครามพ่อมดจีนในย่านไชน่าทาวน์

ตัวหนังรวมทุกอย่างตั้งแต่เวทมนตร์ กังฟู ปีศาจ เทพเจ้า ไปจนถึงการต่อสู้เหนือธรรมชาติแบบหลุดโลกคัลท์ระดับเดียวกับ Army of Darkness (Evil Dead 3) แม้ในยุคนั้นหนังจะไม่ได้ประสบความสำเร็จด้านรายได้มากนัก แต่กลับกลายเป็นหนังคัลท์ที่ส่งอิทธิพลต่อวงการเกมอย่างมหาศาล

โดยเฉพาะตัวละครเทพสายฟ้าสวมหมวกฟางชื่อ Lightning หากใครเคยดูหนังเรื่องนี้แล้วกลับไปเล่น Mortal Kombat ภาคแรก อาจเกิดอาการ “เดี๋ยวนะ นี่มัน Raiden ชัด ๆ” หมวกทรงเดียวกันพลังสายฟ้าเหมือนกันการเทเลพอร์ตเหมือนกันแม้กระทั่งบรรยากาศความเป็นเทพเหนือมนุษย์ก็ยังคล้ายกัน Raiden อาจไม่ได้เป็นสำเนาตรงตัวของ Lightning แต่ปฏิเสธได้ยากว่านี่คือหนึ่งในแรงบันดาลใจที่ชัดเจนที่สุดในประวัติศาสตร์เกมและไม่ใช่แค่ Raiden เท่านั้น

หลายคนยังมองว่า Lo Pan พ่อมดอมตะจาก Big Trouble in Little China มีส่วนในการสร้างภาพจำของ Shang Tsung เช่นกัน ทั้งในแง่ของจอมเวทย์จากโลกตะวันออกผู้เต็มไปด้วยแผนการและพลังลึกลับ

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่น่าสนใจคือ Ed Boon ไม่ได้พูดในลักษณะว่า “เราเอา Big Trouble in Little China มาทำเป็น Mortal Kombat” ตรง ๆ แต่เขาและ John Tobias ยอมรับมาตลอดว่าหนังเรื่องนี้เป็นหนึ่งในแหล่งแรงบันดาลใจสำคัญระหว่างการสร้างเกมภาคแรก โดยเฉพาะตัวละคร Raiden และบางส่วนของ Shang Tsung

ซึ่ง John Tobias จะเป็นคนเล่ารายละเอียดเสียมากกว่าในประเด็นนี้ เขาบอกว่าจุดเริ่มต้นของ Raiden มาจากการไปเห็นรูปปั้นเทพสายฟ้า Raijin ในพิพิธภัณฑ์ที่ชิคาโก จนเกิดไอเดียว่า Mortal Kombat ควรมีเทพสายฟ้าประจำเกม แต่เมื่อเริ่มออกแบบรูปลักษณ์ เขาก็นึกถึงตัวละคร Lightning จากหนัง Big Trouble in Little China และวาดหมวกทรงสามเหลี่ยมแบบเดียวกันให้ Raiden เพื่อสร้างเอกลักษณ์ของตัวละคร

Tobias ได้อธิบายว่าเขาตั้งใจใส่หมวกนั้นเพื่อเป็นการคารวะหนังเรื่องดังกล่าวโดยตรง แต่ก็ย้ำว่าบุคลิกและบทบาทของ Raiden ไม่ได้เหมือน Lightning มากนัก เพราะ Lightning เป็นเพียงลูกน้องของ Lo Pan ขณะที่ Raiden ถูกสร้างให้เป็นเทพผู้พิทักษ์โลก เป็นฝ่ายคนดี และมีสถานะสูงกว่าตัวละครส่วนใหญ่ในเรื่อง

ส่วน Ed Boon เองเคยกล่าวแบบสั้น ๆ ว่า “Raiden มีพื้นฐานมาจากตัวละครใน Big Trouble in Little China”  และหากมอง Mortal Kombat ภาคแรกทั้งเกม จะพบว่ามันแทบเป็นจดหมายรักถึงหนังแอ็กชันยุค 80 เลยก็ว่าได้ Johnny Cage มาจากภาพลักษณ์ของ Jean-Claude Van Damme ส่วน Liu Kang ได้อิทธิพลจาก Bruce Lee

กล่าวคือ Mortal Kombat ยุคแรกไม่ได้เกิดจากการนั่งคิดโลกแฟนตาซีขึ้นมาจากศูนย์ แต่เกิดจากการที่ Ed Boon และ John Tobias เอาสิ่งที่พวกเขาชอบจากหนังแอ็กชัน กังฟู และหนังคัลต์ยุค 80 มาปั่นรวมกันจนกลายเป็นจักรวาลใหม่เรื่องเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า วัฒนธรรมป๊อปก็เหมือนการส่งไม้ต่อ Snake Plissken ส่งต่อบางอย่างให้ Solid Snake, Lightning ส่งต่อบางอย่างให้ Raiden และ
Lo Pan ส่งต่อบางอย่างให้ Shang Tsung

จากนั้นตัวละครเหล่านี้ก็กลายเป็นแรงบันดาลใจให้คนรุ่นถัดไปอีกทอดหนึ่งทุกวันนี้หากถามเกมเมอร์ว่า Solid Snake คือใคร ซึ่งผู้เขียนเองมั่นใจว่าหลายคนอาจไม่เคยดู Escape from New York เลยด้วยซ้ำ เช่นเดียวกับผู้เล่น Mortal Kombat จำนวนมากที่อาจไม่เคยรู้จัก Big Trouble in Little China

แต่ร่องรอยของหนังเหล่านั้นยังคงมีชีวิตอยู่ ผ่านตัวละครที่กลายเป็นตำนานของวงการเกมไปเรียบร้อยแล้วบางทีนี่อาจเป็นเสน่ห์อย่างหนึ่งของวงการบันเทิง ผลงานชิ้นหนึ่งไม่ได้จบลงเมื่อหนังขึ้นเครดิตท้ายเรื่องแต่มันอาจเดินทางต่อไปอีกหลายสิบปี ในรูปแบบของเกม การ์ตูน หรือเรื่องราวใหม่ ๆ ที่ทำให้ผู้คนรุ่นหลังตกหลุมรัก โดยไม่รู้ด้วยซ้ำว่าจุดเริ่มต้นทั้งหมดเกิดขึ้นจากหนังของ John Carpenter เมื่อหลายสิบปีก่อน

ทั้งหมดนี้จึงอาจจะพูดได้เลยว่า ถ้าไม่มี Snake Plissken ก็คงไม่มี Solid Snake และถ้าไม่มี Big Trouble in Little China ก็อาจไม่มี Raiden แบบที่เรารู้จัก นักพัฒนาเกมจำนวนมากเติบโตมากับภาพยนตร์ หนังสือ การ์ตูน หรือซีรีส์ที่พวกเขาชื่นชอบ และเมื่อถึงวันที่ได้สร้างผลงานของตัวเอง สิ่งเหล่านั้นก็มักหลุดออกมาในรูปแบบของการคารวะหรือดัดแปลงแรงบันดาลใจอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

สามารถติดตามข่าวสารอื่น ๆ เพิ่มเติมได้ที่ GamerCulture (หนัง)

อ้างอิง – escapistmagazine, hollywoodreporter, mortalkombat.fandom