รู้จัก Sazae-san Syndrome หรือ โรคเกลียดวันจันทร์ หลายคนเป็นไม่รู้ตัว?

เขียนโดย Roze

ทุกคนเคยไหมรู้สึกว่าวันหยุดมันผ่านไปไวจังเลย เผลอแปปเดียวก็วันจันทร์แล้วยังพักผ่อน ดูหนัง อ่านการ์ตูน หรือทำงานบ้านไม่เสร็จเลยก็จะถึงวันทำงานแล้ว ถ้าคุณเคยรู้สึกแบบนี้ขอบอกนะครับว่าไม่ใช่แค่คุณคนเดียวหรือคนไทยอย่างเดียวที่เป็น คนประเทศญี่ปุ่นก็มีอาการนี้เช่นกันโดยเขาจะเรียกอาการอย่างนี้ว่า “ซาซาเอะซังซินโดรม” (Sazae-san Syndrome) หรือ โรคเกลียดวันจันทร์

ซึ่งเป็นอาการที่ทั่วโลกเป็นและที่ตลกร้ายคือคนทั่วโลกก็มีอาการนี้เช่นและอาการนี้ก็จัดเป็นหนึ่งในโรคจิตเวชอ่อนชนิดหนึ่งด้วยเช่นกัน เอาล่ะเราลองมารู้จักอาการนี้แบบละเอียดและเป็นการรีเช็คตัวเองว่าเคยมีอาการคล้ายนี้ไหมด้วย

รู้จักซาซาเอะซังซินโดรม (Sazae-san Syndrome) คืออะไร?

โดยเป็นอาการที่คำญี่ปุ่นตั้งขึ้นมาหยอกล้อกับ อาการหดหู่ เครียด หรือหมดไฟในช่วงเย็นวันอาทิตย์ เพราะรู้ว่าวันจันทร์ต้องกลับไปเรียนหรือทำงานอีกแล้ว ชื่อนี้มาจากอนิเมะญี่ปุ่นเรื่อง Sazae-san ที่ฉายทุกเย็นวันอาทิตย์ในญี่ปุ่น คนญี่ปุ่นจำนวนมากดูจนชิน และพอเพลงจบรายการดังขึ้น ก็เหมือนเป็นสัญญาณว่า “วันหยุดจบแล้ว” เลยเกิดความรู้สึกเศร้าหรือกังวลขึ้นมา และคนญี่ปุ่นมักจะเรียกอาการซึมเศร้า เหนื่อยหน่าย เบื่อโลก จนบางทีอยากจะฆ่าตัวตายไปซะจะได้ไม่ต้องไปทำงาน

โดยคนที่เป็นอาการนี้ส่วนมากมักเกิดขึ้นในคืนวันอาทิตย์ จะไม่อยากนอนให้เวลามันผ่านไปถึงวันจันทร์ บางคนก็เป็นหนักถึงขั้นอยากฆ่าตัวตายเพียงเพราะไม่อยากไปทำงาน นึกถึงความกดดัน ความทุกข์ใจต่างๆที่ต้องเจอในเช้าวันจันทร์ก็หมดกำลังใจที่จะตื่นในเช้าวันใหม่

ที่มาของอาการนี้คือ อนิเมะเรื่อง ซาซาเอะซัง (Sazae-san 1969) เป็นอนิเมะที่สร้างจากมังงะเรื่องยาวของญี่ปุ่นถูกวาดขึ้นโดย อาจารย์ Machiko Hasegawa เรื่องราวเกี่ยวกับแม่บ้านญี่ปุ่นอายุ 27 ปีที่ชื่อว่า ซาซาเอะซัง เธออาศัยอยู่กับครอบครัวที่อบอุ่นด้วยกัน 7 คน และแมว 1 ตัว

เนื้อหานั้นก็ได้นำเสนอเรื่องราวประจำวันผ่านภาพครอบครัวในแบบญี่ปุ่นดั้งเดิม ฉายติดต่อกันมาอย่างยาวนาน และมีความผูกพันกับคนญี่ปุ่นมาถึง 50 กว่าปีจนติด Guinness World Record ว่าเป็นอนิเมะที่มีระยะเวลาการฉายทางทีวีต่อเนื่องหลายปีนานที่สุดในโลก

โดยอนิเมะเรื่องนี้จะฉายทุกเย็นวันอาทิตย์ เวลา 18.30 น. ซึ่งเป็นเวลาที่ครอบครัวคนญี่ปุ่นมักนั่งทานอาหารและดูทีวีด้วยกัน พอได้ยินเพลงอินโทรของอนิเมะเรื่องนี้ ก็เหมือนเป็นสัญญาณเตือนว่า พรุ่งนี้วันจันทร์แล้วนะซึ่งมันก็อดไม่ได้ที่จะรู้สึกห่อเหี่ยวเมื่อนึกถึงมัน

ด้วยความที่มันมีฉายมาอย่างยาวนานเนี่ยแหละ ทำให้คนญี่ปุ่นหลายรุ่นเข้าใจความรู้สึกนี้เหมือนกัน ได้ยินเพลงของซาซาเอะซังเมื่อไหร่ ก็ห่อเหี่ยวเมื่อนั้น เหมือนกันกับที่เรารอดูซีรีย์หรืออนิเมะเรื่องโปรดช่วงเสาร์ – อาทิตย์ พอซีรีย์บอกจบตอนรอดูสัปดาห์หน้าก็ทำให้รู้สึกว่าจบแล้วหรอพรุ่งนี้วันจันทร์แล้ว

ซาซาเอะซังซินโดรม/โรคเกลียดวันจันทร์ (Monday Blues) เป็นอาการจิตเวชไหม?

ที่จริงแล้วมันก็ไม่ใช่โรคทางจิตเวชโดยตรงซะทีเดียว เพราะมันเป็นภาวะทางอารมณ์ชั่วคราวที่พบได้ปกติมากในคนทำงานหรือเรียนหนัก โดยเฉพาะเมื่อใกล้หมดวันหยุด แต่ในทางจิตวิทยามันเกี่ยวข้องกับเรื่องพวกนี้จริง เช่น ความเครียดสะสมความกังวลล่วงหน้า ภาวะหมดไฟ (Burnout) ระดับเริ่มต้น ความไม่สมดุลระหว่างงานกับชีวิต

แต่มันอาจมองได้ว่าเป็นสัญญาณเตือนอ่อนๆ ของสุขภาพจิต มากกว่าจะเป็นโรคโดยตรง ถ้าแค่เซ็งวันอาทิตย์ไม่อยากตื่นวันจันทร์พอเริ่มวันทำงานแล้วกลับปกติอันนี้ถือว่าพบได้ทั่วไปแต่ถ้าเริ่มมีอาการแบบเครียดหนักทุกคืนก่อนทำงานนอนไม่หลับเรื้อรังปวดหัว คลื่นไส้ ใจสั่นก่อนวันจันทร์รู้สึกสิ้นหวังกับชีวิตประจำวันอารมณ์ตกต่อเนื่องหลายสัปดาห์ อันนี้เริ่มเข้าใกล้ปัญหาสุขภาพจิตจริง เช่น ภาวะวิตกกังวล และบางกรณีอาจลามไปถึงภาวะซึมเศร้าได้

วิธีลดอาการที่คนญี่ปุ่นชอบแนะนำ เช่น

– อย่าปล่อยเย็นวันอาทิตย์ว่างเกินไป

– เตรียมงานวันจันทร์ล่วงหน้า

– หาอะไรเล็กๆ ให้รอคอยในวันจันทร์ เช่น ของกิน เกม ซีรีส์

– นอนให้ตรงเวลา

– ใช้วันหยุดพักจริงๆ ไม่ใช่คิดเรื่องงานทั้งวัน

สรุปแล้ว ซาซาเอะซังซินโดรม ก็คือ โรคเกลียดวันจันทร์ (Monday Blues) ที่อาการนี้ชื่อนี้เพราะอนิเมะเรื่องซาซาเอะซังจากฉายปิดทุกวันอาทิตย์แล้วบอกว่าเจอกันใหม่สัปดาห์หน้าทำเหมือนกันที่เราดูซีรีย์ และอนิเมะจบต้องรอสัปดาห์หน้าเหมือนกัน

โดยมันเป็นการเบื่อที่หลายคนเป็นโดยไม่รู้ตัวเพราะสมองกำลังเปลี่ยนจากโหมดพักผ่อน ไปเป็นโหมดความรับผิดชอบ ทำให้เกิดความเครียดล่วงหน้าโดยเฉพาะคนที่งานหนัก เรียนหนักหรือใช้วันหยุดแบบพักไม่เต็มที่นั้นเองยังไงเราก็อยากจะขอให้ทุกวันใช้วันหยุดให้เต็มที่ไม่คิดเรื่องงานมากเกินไปเรื่องของงานก็ยกให้เป็นแค่วันทำงาน

ส่วนวันหยุดเราใช้เวลาของเราให้เต็มที่ดีกว่าครับไม่ว่าจะงานอดิเรกหรือออกไปดูหนังใช้ชีวิตใช้หยุดให้ไม่เสียดายเลยครับ

หากท่านใดไม่อยากพลาดข่าวสารอนิเมะดีๆ ที่รวดเร็วอย่างลืมกดติดตามเราไว้ด้วยนะครับ

สามารถติดตามข่าวสารอื่น ๆ เพิ่มเติมได้ที่ GamerCulture (การ์ตูน)